Uit de oude doos: Nokia 9110 Communicator

Uit de oude doos: Nokia 9110 Communicator

Een 'smartphone' uit de jaren negentig met een volwaardig scherm, internet browser én fax!

Vorig artikel Volgend artikel

Deze week dook het bericht op dat Nokia eind 2016, als het weer mag van Microsoft, een comeback op de smartphone markt voorbereid. Daarom heb ik dit weekend een bijzondere GSM uit een van mijn vele oude dozen gehaald; de Nokia 9110 Communicator. Dit was, in 1998, de compacte opvolger van de nog iets grotere en veel zwaardere Nokia 9000 Communicator. Compact en handelbaar was die opvolger echter allerminst. Zeker voor die tijd toen GSM's al maar kleiner en lichter werden, met de Nokia 8210 als hoogtepunt. Dat was toen hij op de markt kwam namelijk de kleinste en lichtste GSM ter wereld. Nee, de 9110 speelde in die categorie geen rol maar hij had dan ook hele andere kwaliteiten.

De eerste Nokia Communicators (9000 en 9110) waren feitelijk ook de eerste 'smartphones', nog ver voor die term überhaupt bestond. Ze hadden een volwaadig, groot, scherm en je kon er niet alleen mee bellen maar ook e-mailen, internetten en zelfs faxen! En dankzij het geweldig vormgegeven en ruim toegankelijke qwerty toetsenbord waren ze ook prima te gebruiken voor het tikken van langere e-mails en teksten. Erg handig bij het gebruik van de andere functies van het toestel zoals het aanmaken van notities en agenda items. Als je echter naar de specs kijkt dan vraag je je meteen ook af hoe een toestel met die hardware zoveel voor elkaar kon krijgen.

9110-openjpg
9110-Display-a
9110-Toetsenbord-a
9110-hoes
9110-front-a

Het monochrome LCD display was met een diagonaal van 4.5 inch best groot, maar dan wel met een beeldschermverhouding die dicht bij 21:9 zat. Het was een breed maar niet al te hoog display. De processor was een 33 MHz AMD Elan 486 met in totaal 8MB geheugen. Daarvan ging 4MB naar het OS, 2MB werd gereserveerd voor de 'apps'; die toen nog gewoon programma's genoemd werden. En zo bleef uiteindelijk 2MB over voor de gebruiker. Maar... dat kon je wel uitbreiden met een MMC geheugenkaart. Het besturingssysteem was overigens gewoon MS-DOS, aangevuld met de grafische user interface, GEOS.

Een van de belangrijkste kwaliteiten van de Nokia 9110 was toch wel de degelijkheid. Het toestel was natuurlijk niet waterdicht en formeel ook niet schokbestendig, maar de Nokia's van de jaren negentig konden letterlijk wel tegen een stootje. En de Communicator's waren ondanks het relatief kwetsbare scherm en de vele, eveneens delicate, hardware, ook bijzonder stevig. Ze wogen dan ook meer dan 250 gram. Die van mij is inmiddels ruim 16 jaar oud en hij doet het ook nog steeds. OK, de moderne mobiele netwerken zijn niet meer geschikt om er meer mee te doen dan bellen en sms'en, maar de accu werkt nog prima. Het scherm functioneert en het toetsenbord reageert nog als vanouds.

Opvallend was zeker ook de manier waarop je de 9110 moest vasthouden om te bellen. Bij vrijwel alle GSM's uit die tijd, en eigenlijk alle toestellen die nu, en ooit, in de winkels liggen of gelegen hebben, moet je het scherm en toetsenbord tegen je oor en gezicht drukken. Dat gold niet voor de Communicator's van Nokia. Die moest je tijdens het bellen zo vasthouden dat het scherm en toetsenbord naar buiten gericht werden. ik kan me nog goed herinneren dat sommige mensen die dat zagen dachten dat ik maar deed of ik aan het bellen was omdat ik het toestel verkeerd om vasthield ;)

9110-speaker-bellen
De speaker om te bellen zat dus aan de achterzijde van het toestel

Toen ik In de lente van 1999 mijn eerste Nokia 9110 Communicator ontving was ik binnen enkele uren al helemaal verknocht aan dit geweldige toestel. Je kon ermee bellen, SMS'en, maar ook e-mailen, internetten en zelfs faxen. Ik werkte destijds bij een regionaal TV Station met 47 uitzendgebieden. Van Bergen op Zoom tot Deventer en van Maastricht tot Den Bosch, zo ongeveer heel Brabant, Gelderland en Limburg dus. Ik pendelde wekelijks tussen onze kantoren in Roosendaal, Eindhoven, Arnhem en Sittard en was ook vaak aan het werk in de zogenaamde kopstations waar onze uitzendapparatuur stond. Kortom, ik zat veel in de auto en was meer onderweg dan dat ik op kantoor aanwezig was. Daardoor werd de Nokia 9110 mijn mobiel kantoor en life-line met de bewoonde wereld.

Het spreekt voor zich dat mijn mobiele telefoonrekening (die ik gelukkig niet zelf hoefde te betalen) navenant was. Gemiddeld verbruikte ik zo'n 800 gulden per maand, met in sommige maanden uitschieters tot ver boven de 1500 gulden. Ok, ik was ook toen al geen gemiddelde gebruiker maar een minuut bellen koste destijds, voor zover ik mij herinner, rond de twee gulden (1 euro). Alles-in-een bel- en sms bundels bestonden nog niet en mobiele dataverbindingen werd gewoon per minuut afgerekend. Je belde in op toegangspunt van de provider, PTT Telecom was net KPN geworden (1998), via het ingebouwde modem en dan had je een internetverbinding voor e-mail en browsen. Onderweg offertes lezen die ik per email of fax ontving, bellen met 'mijn' systeembeheerders op locatie, contact met kantoor, leveranciers, klanten, noem maar op. Ik was na enkele weken al op het punt aanbeland dat ik echt niet meer zonder mijn 9110 de deur uit ging.

Uiteraard had ik ook toen al een lader om het toestel in de auto tussentijds van extra stroom te kunnen voorzien, maar dat was, voor zover ik mij kon herinneren alleen echt nodig vanwege het extreem intensieve gebruik. Wanneer ik het toestel buiten de auto gebruikte, dan hield de 1140 mAh accu het makkelijk een dag uit. En bij iets intensiever gebruik nog altijd een uurtje of zes. Ik heb nu toestellen met accu's die meer dan de dubbele capaciteit hebben en dat ook maar amper halen. OK, dat zijn toestellen met nog grotere, kleuren, schermen en processors die duizenden keren sneller zijn, maar toch ;)

9110-accu
De relatief kleine accu en de relatief grote geheugenkaart en simkaart 'sleuven'

Toch is de meest indrukwekkende ervaring die ik met mijn 9110 gehad heb geen zakelijk verhaal. In Augustus van 1999 was er een totale zonsverduistering in West Europa. Wij besloten met een tiental collega's en vrienden om naar Noord Frankrijk te rijden, daar waar de totale verduistering ruim 2 minuten zou duren. In de nacht voorafgaand reden we met vier auto's naar het Noord Franse Laon. Daar aangekomen bleek dat het regende en dus bewolkt was. We stonden, samen met nog enkele honderden auto's, op een groot veld. Omdat we natuurlijk toch graag de zonsverduistering wilden zien was het zaak dat we er achter kwamen waar we het beste naar toe konden rijden.

Ik pakte om half zeven 's ochtends, toen de regen weg was maar de bewolking nog altijd overheerste, mijn 9110 en legde die op de motorkap van mijn auto. Via een 'ouderwetse' inbel-verbinding (naar een acces point van World Online in Nederland) maakte ik contact met het internet en de website van Meteo France. OK, dat ging niet echt snel, een 1200 baud (1.2Kb/s) modem verbinding, maar het werkte wel. De site van Meteo France was helemaal ingericht als live weerbericht voor de zonsverduistering en al gauw bleek dat de beste kans op een bijna onbewolkte ervaring in de buurt van Amiens lag. Intussen hadden enkele tientallen andere verduisteringstoeristen ook al ontdekt dat er iemand stond die meer, en actuelere, informatie had over het weer dan dat zij.

Enfin, rond acht uur besloten we dus om in een colonne met zo'n 20 auto's over de lijn van de totale verduistering in de richting van Amiens te rijden, een trip van meer dan 150 kilometer. Ik had de eer om de colonne aan te voeren en zo reden we in ruim drie uur en door tientallen dorpjes waar wegomleggingen waren vanwege de 'verduisteringsfeesten' door Noord Frankrijk. De 9110 lag continu, met een verbinding naar Meteo France, op mijn dashboard en een collega zat op de bijrijderstoel met een landkaart om aan de hand van de veranderende weersverwachting (die natuurlijk steeds nauwkeuriger werd) de route naar de eindbestemming in de gaten te houden.

Uiteindelijk arriveerden we rond 11u15 op een vers gemaaide akker bij Marseille-en-Beauvaisis, een dorp ten zuid westen van Amiens. Daar was het bijna onbewolkt en we hebben de totale zonsverduistering in volle glorie kunnen ervaren. Dat was, daar ben ik echt van overtuigd, nooit gelukt als ik mijn 9110 niet bij me gehad zou hebben. Tja, en de mobiele telefoonrekening van die maand... Die kwam een tijdje later binnen op kantoor: 2350 gulden (waarvan ruim 1500 gulden voor 'internationale belskosten'). De directie kon er wel om lachen en ik heb ook die rekening gelukkig niet zelf hoeven betalen ;-)

9110-b
De Nokia 9110 Communicator blijft een van mijn meest geliefde 'smartphones' ooit
Ron Smeets

Ron is mede oprichter en hoofdredacteur van Mobile Cowboys. Zijn passie voor mobiele gadgets is ontstaan aan het begin van de jaren 90 en groeit nog dagelijks....

Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies