Wordt Windows Phone toch het smartphone Waterloo voor Nokia?

Vorig artikel Volgend artikel

In oktober is het een jaar geleden dat Nokia haar eerste Windows Phone toestel presenteerde, de Lumia 800. Aanvankelijk leek Nokia met Windows Phone weer een zonnige toekomst tegemoet te zien maar nu, ruim een half jaar later, wordt de vraag of Windows Phone niet alsnog het smartphone Waterlooo voor Nokia gaat inluiden langzaam maar zeker gerechtvaardigd.

Het geld, 1.2 miljard dollar, dat Microsoft aan Nokia betaalde om Windows Phone als primaire smartphone OS te gaan gebruiken, en daarmee het veelbelovende MeeGo en brandende Symbian af te stoten, is al lang opgegaan aan ontwikkeling, marketing campagnes voor de nieuwe Windows Phones en de dalende omzetten en winsten. Wat rest is de as van een verbrand platform en een nieuw OS dat na ruim een half jaar helaas het predicaat 'veelbelovend' nog niet ontstegen is.

Windows Phone en Nokia nog geen gelukkig huwelijk

Natuurlijk zal ik mijn stelling, of eigenlijk meer een vraag, moeten toelichten. Ten eerste ben ik er nog altijd van overtuigd dat Windows Phone, naast iOS en Android een substantieel bestaansrecht heeft. Het OS is gebruiksvriendelijk, snel en stabiel en een prima altiernatief voor het dure (door de iPhone prijzen) iOS en het rommelige (ietwat sterk uitgedrukt) Android met al zijn verschillende versies en UI's van de fabrikanten. Ten tweede is het een normale zaak dat een dergelijke drastische strategiewijziging van een marktleider die in de verliezende hoek zit eerst nog meer verliezen zal moeten incasseren. Het gaat altijd eerst slechter voordat het beter kan gaan, maar bij Nokia wordt de spoeling wel erg dun nu en daar zijn ze voor een (groot) deel toch echt zelf debet aan. Die uitspraak ga ik hieronder nader verklaren.

Ik heb al vaker gezegd dat iOS een hippe hype is voor de smartphone kopers die niet zo zeer op de centen hoeven te letten en veel, heel veel, apps willen kunnen kiezen. Android is vooral geliefd onder de ietwat tech-savvy gebruikers die vooral alles (installatie van apps, custom ROM's en dergelijke) zelf en 'open' onder controle willen hebben. Windows Phone is mijns inziens een prima alternatief voor de 'gewone' gebruiker die vooral op zoek is naar een prima smartphone met een gebruiksvriendelijk OS.

Toch lijkt Windows Phone in combinatie met Nokia niet helemaal te functioneren. Komt dat door het gebrek aan ondersteuning van Microsoft? Of is Nokia er nog altijd niet in geslaagd de focus helemaal te verleggen naar Windows Phone? Dat zijn volgens mij de belangrijkste vragen als ik op zoek ga naar redenen waarom de Nokia Windows Phone toestellen na ruim een half jaar nog altijd geen massa producten geworden zijn zoals de Finse fabrikant die enkele jaren geleden, met de N95 bijvoorbeeld, wel op de markt zette. De hele historie van het te lang vasthouden aan Symbian en niet adequaat (of snel genoeg) anticiperen op de touchscreen hype en -ontwikkelingen zal ik hier niet meer oprakelen. Dat is echt verleden tijd.

Het antwoord op mijn eerste vraag, de mogelijk gebrekkige ondersteuning vanuit Microsoft, is een lastige. Microsoft heeft sinds de adoptie van Windows Phone 7 (en 7.5) door Nokia, zo lijkt het althans, redelijk wat werk verzet. Behalve de 'gift' van 1.2 miljard dollar heeft de software gigant ook verschillende versies van Windows Phone gemaakt, vooral voor Nokia dat graag de 'onderkant' van de smartphone markt wilde gaan bestoken met toestellen als de Lumia 710 en Lumia 610. Daarnaast heeft Nokia voldoende gelegenheid gekregen om Windows Phone, voor zover Microsoft dat toeliet, te voorzien van 'eigen' diensten zoals Nokia Drive en Nokia Music. Echter, in de praktijk blijkt inmiddels dat de 'differentiatie' van de low-end Windows Phone versie ook voor compatibiliteitsproblemen zorgt. Apps moeten aangepast worden om te kunnen 'draaien' op de Lumia 610 met zijn 256MB RAM, om maar eens een voorbeeld te noemen. Kortom, er liggen nog voldoende uitdagingen voor Microsoft om Windows Phone helemaal een 'Nokia ding' te kunnen laten worden.

Overigens vind ik het klikklare onzin dat een low-end toestel anno 2012 nog met 256MB RAM uitgerust wordt. De Lumia 610 kost zo'n 250 Euro en er zijn al vele tientallen (Android) smartphones die (veel) minder kosten maar wel gewoon 512MB RAM hebben. Het prijsverschil van zo'n geheugenchipje kan mijns inziens nooit zo groot zijn dat Nokia niet in staat moet zijn om een Windows Phone toestel te maken die 250 Euro kost en ook 512MB RAM heeft. De software (app compatibiliteit) problemen van de Lumia 610 had Nokia dus zelf heel makkelijk kunnen voorkomen. Ik neem ook aan dat het testen van apps op een toestel met maar 256MB RAM een belangrijk agendapunt geweest is tijdens de ontwikkeling van de Lumia 610. Zoniet, dan had het dat zeker wel moeten zijn en is Nokia volgens mij degene die deze problemen helemaal over zichzelf afgeroepen heeft.

Dan de vraag of de focus bij Nokia wel al helemaal op Windows Phone ligt. Die kan ik redelijk stellig beantwoorden met een volmondig NEE! Nu willen jullie natuurlijk ook weten waarom ik daar zo stellig in ben. Welnu, ik heb de afgelopen maanden twee hele belangrijke, en een iets minder belangrijke, redenen daarvoor gevonden die ik hier graag uiteen wil zetten.

1. Toen de Lumia 800 uit kwam, in november 2011, was bekend dat het toestel softwarematig nog niet optimaal functioneerde. Dat werd door de kenners en experts min of meer op de koop toe genomen omdat Nokia er immers in geslaagd was binnen 8 maanden een toestel te ontwikkelen met een, voor de Finnen, compleet nieuw OS. De keuze om het toestel, dat voor 90% prima functioneerde, nog voor de 'feestdagen' in de winkels te leggen en niet (eindeloos) door te gaan met de finetuning van, vooral, software, was een doorbraak voor Nokia. Eentje die hard nodig was gezien het recente verleden toen nieuwe Nokia's vaak zes tot negen maanden vóór de winkelrelease gepresenteerd werden en 'iedereen' het toestel alweer vergeten was, of er betere concurrenten beschikbaar waren, tegen de tijd dat de nieuwe Nokia in de schappen lag.

Maar nu komt het. Nokia beloofde zich in de maanden na de winkellancering van de Lumia 800 volledig te gaan richten op de doorontwikkeling van de software en het oplossen van (kleine) bugs zoals het uithoudingsvermogen van de accu en de prestatie van de camera (beiden een software issue). Voor wat betreft de accu prestaties ging dat best goed. Binnen drie maanden waren er drie updates uitgerold om het uithoudingsvermogen van de accu op peil te krijgen. Toen ik echter, in februari (drie maanden na de lancering dus) vroeg naar de status van de camera software update kreeg ik als antwoord van Nokia dat de focus de eerste maanden (en op dat moment dus ook nog) vooral op de accu en andere bugs en verbeteringen lag. Mijn eerste gedachte was letterlijk 'WTF, dat kan toch niet waar zijn!'.

Redeneer even met mij mee. Windows Phone moest (en moet) de redding worden voor Nokia in de smartphone markt. MeeGo en Symbian werden daarvoor overboord gegooid (jammer van MeeGo, begrijpelijk voor wat betreft Symbian). De focus zou dus voor de volle 100%, of althans dicht daarbij, op Windows Phone ontwikkeling moeten liggen. Dan kan het toch niet gebeuren dat een bedrijf met vele (tien)duizenden medewerkers en, ongetwijfeld, duizenden software ontwikkelaars, er niet in slaagt om de focus van die ontwikkelaars (of in ieder geval diegenen die voor Windows Phone ontwikkelen) op twee problemen tegelijk te zetten. Dat kan er bij mij dus echt niet in! Als Windows Phone zo essentieel is voor het voortbestaan van Nokia als smartphone fabrikant dan had Stephen Elop zelf moeten roepen: 'We gaan er nu voor zorgen dat de bugs en finetuning van de Lumia 800 software en features binnen twee maanden opgelost zijn'. Nokia had (en heeft) daar voldoende recources voor. Zelfs als Microsoft daar niet aan mee zou hebben willen werken, wat mij overigens sterk lijkt. Enfin, na ruim 7 maanden (mei 2012) zijn de camera problemen van de Lumia 800 nog steeds niet verholpen. Een trieste constatering, helaas.

2. Het tweede voorbeeld waarom ik denk dat de focus bij Nokia nog niet helemaal op Windows Phone ligt is de presentatie, nota bene op het grootste mobiele event van het jaar in Barcelona (het MWC) van de Nokia 808 PureView. Een Symbian, ja SYMBIAN, camphone. Begrijp me niet verkeerd, de 808 PureView is mijns inziens de beste camphone die ooit op de markt gekomen is (als hij eind juni in de winkels verschijnt). Een knap staaltje techniek uit de krochten van Nokia in Finland. Iets waar ze trots op mogen zijn, dat zeker.

Maar, en dit is een hele grote MAAR, dit toestel had Nokia, gezien de drastische strategiewijzing die rondom het MWC, een jaar eerder, ingeluid en - tijdens Nokia World, in oktober 2011 - bekrachtigd werd met de presentatie van de Lumia 800, NOOIT mogen presenteren. De 808 PureView is weliswaar en niche toestel, voor camphone freaks, maar de gewone consument gaat het volgens mij niet begrijpen dat, een jaar na de aankondiging van de dood van Symbian, er toch weer een high end Nokia met dat OS in de winkels verschijnt. Ja, het is een camphone, maar wel met alle (Symbian) smartphone features.

Natuurlijk, sommigen zullen zeggen dat de gemiddelde consument het niet uitmaakt welk OS op een toestel draait, als dat toestel maar goed werkt, stabiel is en in de smaak valt, maar vanuit het standpunt en, nogmaals, de Windows Phone strategie van Nokia is de presentatie van de 808 PureView met Symbian een bijzonder rare, en mijns inziens verkeerde, beslissing geweest.

Ik weet dat er ruim vijf jaar gewerkt is aan de ontwikkeling van de PureView en dat er ongetwijfeld compleet andere teams aan gewerkt hebben die mogelijk helemaal niet de kennis en kunde hadden om zich met hun collegae op de Windows Phone Lumia's te kunnen storten, maar Nokia geeft toch een verkeerd signaal af met de presentatie van een nieuw Symbian toestel.

Kijk, als de doorontwikkeling van de Windows Phone toestellen, na de eerste lancering van de Lumia 800, voorspoedig (snellere updates, oplossing van bugs en finetunen van features) verlopen was, dan was de komst van de 808 PureView misschien een minder groot probleem geweest maar nu zijn er ongetwijfeld lieden, en ik ben daar een van, die denken dat Nokia hiermee aantoont dat de focus nog niet voor de volle 100% op Windows Phone ligt. En dat neigt dan weer naar de eigenschappen van een zwalkende fabrikant die ook na enkele jaren van klappen nog steeds niet helemaal zeker weet waar haar toekomst ligt.

3. Minder belangrijk, maar wel treffend is de manier waarop Nokia haar Windows Phone toestellen in de markt gezet heeft, de afgelopen zeven maanden. Men begon goed. Winkelpersoneel werd goed getraind zodat Windows Phone, en Nokia weer op hun radar stond als zijnde een serieus smartphone alternatief. Er werden grote, landelijke (reclame en promotie) campagnes opgezet en Nokia was weer zichtbaar. Na een week of zes gingen die campagnes en prominente aanwezigheid echter uit als een nachtkaars op het moment dan de Lumia 900 voor de Amerikaanse markt werd gelanceerd. Natuurlijk, het behalen van een substantieel marktaandeel op de Amerikaanse markt is al jaren een soort van gevecht tegen windmolens gebleken voor Nokia (tussen 2000 en 2011) en de komst van Windows Phone, een Amerikaanse CEO, konden daar eindelijk verandering in brengen. Het is nog te kort dag (de Lumia 900 is pas een paar maanden te koop in de VS) om te beoordelen of Nokia dat gevecht nu wel kan winnen.

Maar daardoor verslapte dus wel de aandacht in de andere belangrijke Nokia smartphone markten (waar Nederland er zeker één van is). Nokia had ook hier (en overal waar de Lumia's in de winkels lagen en liggen) moeten blijven schreeuwen en mijns inziens een voorbeeld moeten nemen aan Samsung. Die fabrikant schreeuwt net zo lang met een flagship toestel totdat het geschreeuw overgenomen wordt door diens opvolger (denk aan de SGS II en nu SGS III). Nokia daarentegen liet de Lumia 800 hier vanaf januari min of meer aan zijn lot over ten faveure van de Lumia 900 in de VS en hoopt nu dat de nieuwe campagne voor de Lumia 900 de vraag naar Nokia smartphones weer een impuls kan geven. Helaas, en dat zijn ook de geluiden die ik uit de markt (en winkels) hoor, is de aandacht voor Nokia en haar Windows Phone toestellen de afgelopen drie maanden weer bijna naar het niveau van vóór de Lumia 800 gedaald. Een gemiste kans!

En dan kom ik op het antwoord op mijn stelling van de titel. Wordt Windows Phone toch het smartphone Waterloo voor Nokia? Op de manier zoals Nokia (en deels ook Microsoft zelf) er de afgelopen zes maanden mee omgegaan is, lijkt die kans erg groot. Het begon zo goed, op 26 oktober in Londen. Daar is nog maar weinig van terug te zien, helaas. En wat dan Nokia? Lights out? Laat de discussie maar losbarsten!

Natuurlijk heb ik mijn stelling, mening en beredenering ook voorgelegd aan Nokia zelf. Het moge duidelijk zijn dat de Finnen nog volop vertrouwen zijn in een succesvolle toekomst. Het zou ook niet goed zijn als dat vertrouwen nu (al) weg was. Ik vond het wel zo fair om de hele reactie van Nokia te publiceren, op de volgende pagina.

Nokia: 'We zijn begonnen aan een marathon, geen sprint'

Jurgen Thysmans, PR Manager van Nokia Benelux heeft, zoals gezegd, al gereageerd op mijn vragen en stellingen. Hij kreeg het artikel gisteravond ter inzage. Hieronder de reactie. Natuurlijk een verhaal doorspekt met marketing- en PR taal, maar wel uit het hart van een van de meest gedreven PR Managers die ik ken (van mobiele telefoon fabrikanten).

Verder is zijn reactie ook een opsomming van (groei)cijfers. Die zijn best goed maar moeten natuurlijk wel in het juiste perspectief gezet worden. Wat ik daarmee bedoel is dat de groeicijfers van Windows Phone (apps, beschikbaarheid toestellen) in absolute zin groter is dan die van Android, maar Android begon in 2007  met haar ontwikkeling, toen de echte smartphone hype, en mega groei, nog moest beginnen.

Neemt niet weg dat ik, en dat schrijf ik ook in mijn verhaal, het met Jurgen en Nokia eens ben dat de Lumia 800 (en andere Windows Phone toestellen) prima producten zijn. Mijn gevoel, gevoed door geluiden uit de markt en ingegeven door beslissingen van Nokia, dat de Nokia met Windows Phone trein nog niet op stoom gekomen is door te weinig aandacht en enkele vreemde beslissingen blijft echter wel bestaan. Nokia zegt (zie reactie hieronder) begonnen te zijn aan een marathon en geen sprint. OK, misschien wil wel dat ze harder rennen, maar dat is dan toch vooral omdat ik denk dat Nokia geen tijd meer heeft om die marathon in haar eigen tempo uit te lopen. De tijd zal het leren.

Jurgen Thysmans (Nokia Benelux): Sta me toe om (kort) samen te vatten waarom ik er vertrouwen in heb dat we met Windows Phone aan de goede weg timmeren.
 
Nokia heeft op 7 maanden tijd 4 toestelmodellen geïntroduceerd voor Windows Phone. We hebben ondertussen 3 miljoen (status einde maart, vóór de Lumia 900 introductie in de VS) Lumia toestellen verkocht en Marketplace is op 13 maanden tijd uitgegroeid tot +80,000 apps. Noch Android, noch iOS kenden een dergelijke groeicurve. De Lumia reeks heeft reeds talloze prijzen in de wacht gesleept. De Lumia 900 won o.a.  ‘best of show’ tijdens CES. De Lumia 800 kreeg onlangs nog in Computer!Totaal het keurmerk ‘best getest’. Onze partners, analysten en journalisten onthaalden onze Lumia toestellen met veel enthousiasme. En wat belangrijker is; de consument volgde hen daarin. In de VS moesten we de productie voor de Lumia 900 opschroeven nav de hoge vraag voor het toestel en de Lumia 900 krijgt monsterscores op Amazon van consumenten die het toestel hebben aangeschaft. Dat resulteerde in het feit dat zelfs Siri vond dat Lumia 900 de beste smartphone was. Ook zijn er ondertussen al meerdere software updates uitgerold die de gebruikers telkens een betere toestelervaring bieden. En zonder op de dingen vooruit te lopen; de consument mag ook in de toekomst verdere updates verwachten.
 
Bij de lancering was iedereen het erover eens dat 2012 een transitie jaar zou zijn, en dat is ook precies wat het is. We hebben zeker onze uitdagingen, maar we zijn nooit een bedrijf geweest met een korte termijn visie. We geloven in onze keuze voor Windows Phone en onze toestellen worden goed onthaald, we hebben een sterk balance sheet, we kennen onze prioriteiten en leggen de juiste focus. Wat betreft je vergelijkingen met andere besturingssystemen: Larry Page heeft tijdens de laatste kwartaalsaankondigingen van Google aangegeven in hun founder letter zeer blij te zijn dat zij nu na 3 jaar (!) de kritieke massa hebben bereikt. “For example, it took over three years just to ship our first Android handset, and then another three years on top of that before the operating system truly reached critical mass.” Terugkijkend lijkt het misschien of daar altijd succes is geweest, maar ook Android heeft een aanlooptijd achter de rug. Hetzelfde geldt trouwens voor iOS.
 
Een ding is iig duidelijk; we hebben een sterke focus op het succes van Nokia Lumia. Wat de Nokia 808 PureView betreft; het toestel heeft niet alleen anno 2012 de ‘best new mobile handset’ prijs weggekaapt, maar ook de TIPA Award voor ‘Best imaging innovation in 2012’. Een erkenning voor de R&D die in het toestel is gegaan. We hebben inderdaad vijf jaar gewerkt aan de ontwikkeling van deze technologie en je zal deze ook in toekomstige smartphones terug zien komen. Maar waarom zouden we de consument die bewust zoekt naar een state of the art camphone niet de mogelijkheid mogen bieden om deze aan te schaffen in Nederland? De consument die zich de 808 PureView zal aanschaffen ligt niet wakker van het OS, maar koopt het toestel voor de mogelijkheden die de camera hem biedt.
 
Concluderend: Ik ben ervan overtuigd dat we 7 maanden na de Lumia introductie de goede kant uitgaan, met rustige, maar weloverwogen schreden. Volgens mij wil jij dat we rennen, maar dat gaat niet. We zijn begonnen aan een marathon en niet aan een sprint. Windows Phone is een lange termijn strategie en die bouw je gestaag uit en niet op 7 maanden tijd. Ik stel voor dat je je wandelschoenen aantrekt en met ons meewandelt.

Ron Smeets

Ron is mede oprichter en hoofdredacteur van Mobile Cowboys. Zijn passie voor mobiele gadgets is ontstaan aan het begin van de jaren 90 en groeit nog dagelijks....

Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies