Jubileum 2012: 10 jaar camphones!

Vorig artikel Volgend artikel

Een camera op een mobiele telefoon is inmiddels volkomen vanzelfsprekend, sterker nog: op de betere smartphones verwachten we ook een frontcamera voor videobellen. De vraag is niet langer of er een camera op je telefoon zit, maar hoeveel megapixels die heeft en hoe snel die is. In Europa bestaat de “camphone” binnenkort 10 jaar, omdat de Nokia 7650 in 2002 het licht zag. Het toestel werd zelfs eind 2001 al door Nokia aangekondigd.

2002: de komst van meerdere camphones

2002: de komst van meerdere camphones
In 2002 werd Nokia op de hielen gezeten door Sony Ericsson, dat met de P800 eveneens een ingebouwde camera zou bieden. Maar de 7650 is historisch de eerste Europese smartphone met een camera aan boord. Het toestel landde in juni van dat jaar in Nederland en moest zonder abonnement meer dan €600 euro kosten (merk op dat de inflatie niet veel grip gehad heeft op de prijs van high-end smartphones).

Ik noem Europa bewust, omdat Japan in 2001 de wereldprimeur had met de Sharp J-SH04. De eerste camphone in Amerika was in 2002 de Sanyo SCP-5300, maar die kwam pas na de Nokia 7650. Deze toestellen zijn in Europa nooit op de markt gekomen.

10%20jaar%20cam%20-%20Nokia%207650%20small1

Wat voor impact had de ingebouwde camera in het jaar van introductie? Achteraf gezien eigenlijk verrassend weinig. Het was de tijd dat iedereen sprak van nog rijkere kleurendisplays en polyfone ringtones. De aanwezigheid van een ingebouwde camera was een noviteit die best opmerkelijk was, maar de consument nog niet massaal de adem benam.

Op zichzelf is dat ook niet zo heel vreemd. De resolutie bood een matige fotokwaliteit: de VGA-camera zelf biedt niet wat een digitale compact camera al in huis heeft, zoals hogere resolutie, betere lens en optische zoom. Ook het versturen van MMS is nog altijd bepaald geen gemeengoed.

SE-P800-a

MMS werd (niet toevallig) ook dat jaar in Nederland geïntroduceerd. Ben heeft op 24 september 2002 de première met deze dienst, Vodafone volgt een maand later met “Vodafone Live!” Maar dankzij een veel te hoog prijsniveau hebben de operators er tot op heden zelf voor gezorgd dat MMS geen succes genoemd kan worden – zeker niet na het volkomen onverwachte succes van de SMS.

Mobiele fotografen blijken hun foto’s maar wát graag massaal te willen delen (kijk bijvoorbeeld naar het enorme succes van Instagram), maar niet via MMS – waarom ook: het kost teveel geld voor iets dat maar één persoon bereikt.

Externe camera's

Externe camera's
Voordat de eerste ingebouwde camera zijn intrede deed, werd er nog enige tijd geëxperimenteerd met externe camera’s. Hier gaat Ericsson er met de eer vandoor. De MCA-10 was in 2001 een minicamera die je kon bevestigen aan de toenmalige T39 en R520, T68 (de voorloper van de T68i) en zelfs de goedkopere T65.

10%20jaar%20cam%20-%20Ericsson%20add%20on%20camera

De minicamera maakte kleurenfoto’s maar die konden toen uiteraard nog niet op het monochroom scherm weergegeven worden. Bij de T68i kon dat wel. De foto’s die je ermee maakte kon je doorsturen naar een PC via IrDA (infrarood) of via e-mail, als je daar destijds al het benodigde data-abonnement voor had. Het idee van een externe camera verdween vrij vlot uit beeld, al kwam Siemens er in 2002 nog mee bij de S55.

Maar ook Nokia zelf begon aanvankelijk met een externe camera: de Nokia 9210 werd geleverd in een luxe-editie met een extra doos met daarin de Concord eye-Q camera: het Nokia 9210 Communicator Wireless Imaging Pack. Die foto's moest je ook weer via IrDA naar de communicator overzenden en kon je daarna versturen via e-mail of synchroniseren met de PC. Na een forse investering was in 2001 die combinatie van communicator met Concord eye-Q mijn eerste “mobiele camera”.

10%20jaar%20cam%20-%20Nokia%209210%20met%20Concord

De Nokia 7650 was in 2002 dus de eerste smartphone met ingebouwde VGA camera, Sony Ericsson volgde met de P800, Vodafone bracht de Sharp GX10 exclusief naar Europa en Panasonic wilde dat jaar eindelijk weer eens indruk maken met de GD87.

Die laatste twee toestellen hadden geen VGA, maar CIF camera (met een lagere resolutie van 352x288 pixels). Daarmee rustte Sony Ericsson nog in 2003 ook de T610 uit. Het waren allemaal beperkte camera’s die goed waren voor snapshots en niet veel meer dan dat, maar daar zullen er in die beginjaren niettemin talloos veel miljoenen van gemaakt zijn.

10%20jaar%20cam%20-%20Panasonic%20GD871

Na de eerste mobiele telefoons met VGA resolutie ging de kwaliteit van de ingebouwde camera’s gestaag omhoog, al bleef de VGA resolutie opvallend lang in beeld. De destijds zo geavanceerde Siemens SX1 bijvoorbeeld, bood een jaar later nog altijd VGA, net als de Samsung E700. Ook de zo opmerkelijke Nokia 6600 komt niet hoger, maar combineert dat met een beter display (64K). In 2004 wordt zelfs de Nokia 9500 communicator voorzien van een camera, maar opnieuw in dezelfde resolutie.

nokia%206600

Hogere resoluties & videobellen

Hogere resoluties
In 2004 verschijnt dan toch voor het eerst het begrip “Megapixel” in de smartphone. Tijdens de CeBIT – toen nog met afstand de belangrijkste beurs op mobiel gebied – pochen alle producenten met de 1,3 Megapixel camera. Nokia met de 7610. Siemens met de S65. Alle smartphones van Motorola. De Samsung P730. De Sony Ericsson S700.

Met dat laatste model onderstreept Sony Ericsson het belang dat het hecht aan het “dual front” concept. Het samensmelten van mobiele telefoon enerzijds en compact camera anderzijds, neemt het bedrijf zeer letterlijk en wil dat ook optimaal in het design verwerken. Met de toestellen van Sony Ericsson heb je dus nadrukkelijk beide in één toestel. En dat de kwaliteit van de foto's dan nog niet in de buurt komt van de echte compact camera's doet er minder toe.

Sony%20Ericsson%20S700%20front1

Videobellen
Terzijde: begin 2005 komt Nokia met de Nokia 6680, de eerste UMTS telefoon met een frontcamera die videobellen mogelijk maakt. Het is natuurlijk onderdeel geworden van de “camphone”, maar het gaat te ver om ook die geschiedenis hierin te betrekken (al blijft het grappig hoe Apple in 2010 deed alsof het met FaceTime de videotelefonie had uitgevonden). Wat fotograferen betreft is 2MP de volgende belangrijke horde. Wie die als eerste neemt? Sony Ericsson komt in de tweede helft van 2005 met de K750 en W800, Nokia met de N70 en N90.

Iedere zichzelf én de consument respecterende producent biedt een steeds hogere cameraresolutie in de nieuwste high-end smartphone. Het is allang niet meer de grappige extra feature van het begin, het is bij uitstek het onderscheidende element: hoe beter de camera, hoe meer kans op gretige aandacht van de consument.

Sony%20ericsson%20K800

Nieuwe mijlpalen
Het is vanzelfsprekend ondoenlijk om álle toestellen met steeds hogere Megapixels chronologisch op te voeren, dus ik beperk me tot enkele mijlpalen. De K800i van – opnieuw – Sony Ericsson biedt in 2006 alweer 3,2 Megapixels in het nog verder doorgevoerde dualfront design. Nokia volgt met de N93, de vervolgstap in de serie peperdure multimediatelefoons die de massa overigens nooit zou bereiken, ook al brengt Nokia met de N93i het toestel nog in een sterk verbeterd design op de markt.

Nokia%20N93i%20front

5 Megapixels en verder

5 Megapixels en verder
De volgende stap wat megapixels betreft is die naar 5MP. In 2007 verschijnt de Nokia N95 (eind dat jaar gevolgd door de zwarte N95 8GB). Sony Ericsson komt met de K850i die weliswaar prachtige foto's schiet, maar als smartphone in de praktijk minder praktisch blijkt. Voor het eerst lijkt in dat toestel de camerafunctie de overhand te krijgen, iets dat we later ook terugzien in twee opvallend cameraphones van Samsung. In de twee “Pixon” toestellen bood de M8800 eind 2008 al een resolutie van 8MP, en z’n opvolger de M8910 een jaar later – als eerste - 12MP.

10%20jaar%20cam%20-%20Samsung%20M8910%20Pixon12%203

Met 8MP wordt in het derde kwartaal van 2008 de nieuwe high-end standaard gezet. Samsung komt met de INNOV8, Sony Ericsson met de C905 en LG met de Renoir. In 2009 maakt Sony Ericsson er indruk mee met de X10.

Samsung’s megaseller Galaxy S II biedt die resolutie, en ook Apple koos de 8MP (zij het pas in 2011!) voor de iPhone 4S. Nokia staat dan al enige jaren (sinds 2010) onaantastbaar op de eerste plaats met de N8, waarbij de hoofdrol niet alleen wordt opgeëist door de (record)-resolutie van 12 MP.

10%20jaar%20cam%20-%20Nokia%20N8

Essentiële extra's

Essentiële extra's
Er is nog een groot aantal andere aspecten die in de geschiedenis van de camphone niet onvermeld mogen blijven. Niet alleen in de race om de megapixels proberen producenten elkaar de loef af te steken. De kwaliteit van de gebruikte lenzen wordt onderdeel van de strijd en ook wat snelheid betreft noteren ze steeds scherpere tijden. Autofocus is ongemerkt een vanzelfsprekend onderdeel van de camphone geworden. De eerste driedimensionale stappen zijn vorig jaar gezet.

Samsung kan voor zijn beste camphones natuurlijk putten uit de cameratechnologie die het bedrijf al in huis heeft, en Sony Ericsson maakt dankbaar gebruik van de producten van het Japanse deel van het partnership. Nokia vlagt met de samenwerking met Carl Zeiss. Dankzij het exclusieve partnership kunnen de Finnen zelfs jarenlang claimen met de Nokia N8 de beste camphone in huis te hebben.

De snelheid waarmee je een foto kunt maken wordt flink opgevoerd. Sony Ericsson begint ermee, en wil met ook met functies als “multi-burst” (waarbij razendsnel achter elkaar opnames gemaakt worden) de gebruiker helpen de perfecte momentopname te schieten. De snelheid waarmee de ingebouwde camera opstart wordt een serieus issue in vergelijkende tests.

10%20jaar%20cam%20-%20HTC-One-X

Samsung presenteert het feit dat je er heel vlot achter elkaar foto's mee kunt maken dan ook trots als een unieke feature van de Galaxy Nexus, terwijl HTC er met de One X daar zeer recent nog een schep bovenop doet: als je daar de cameratoets ingedrukt houdt, schiet het toestel razendsnel tot twintig foto's achter elkaar.

Je hebt natuurlijk niets aan die snelheid als de autofocus ontbreekt - sterker nog: de autofocus is een van de belangrijkste features van een cameraphone. Sony Ericsson introduceert het in Europa in hun eerste toestellen van 2005, zoals de K750i.

10%20jaar%20cam%20-%20Sony%20Ericsson%20K750i%20Silver

In technologisch opzicht is de komst van de 3D camera natuurlijk een niet te missen gebeurtenis. Zowel LG als HTC komen met ingebouwde 3D camera’s. LG is de eerste met de LG Optimus 3D. In de praktijk doen ze wat ze beloven, maar weten ze de massa in feite nauwelijks te bekoren.

Je kunt de 3D beelden immers slecht delen met anderen en er zijn de nodige fysieke klachten tijdens het gebruik ervan. LG geeft de moed echter niet op en komt binnenkort met een nieuwe LG Optimus 3D Max, die na een korte kennismaking al een serieuze verbetering blijkt te bieden.

10%20jaar%20cam%20-%20LG%20Optimus%203D

Tot slot dan nog de kwaliteit van de flits. Bij sommige toestellen is het een felle lamp die het onderwerp al snel hinderlijk verblindt, bij andere een te bescheiden lichteffect dat eigenlijk nooit tot goede foto's leidt. De consensus is dat er maar één flits werkelijk hoogwaardig genoeg is, en dat is die van Xenon. Als je daarop filtert blijven er maar weinig smartphones over. De Samsung G800 bijvoorbeeld, de LG Renoir, opvallend veel toestellen van Sony Ericsson en de toestellen die hieronder vermeld staan – behalve uitgerekend Sony’s Xperia S

Sony%20Xperia%20S%20front%20schuin

12 Megapixels

12 Megapixels
En zo komen we uiteindelijk bij de grote jongens, het selecte gezelschap dat met een resolutie van 12MP al enige tijd de state of the art van de camphones vormt. En het zijn er (nog) maar weinig. De hierboven al genoemde Samsung M8910 is de oudste van het gezelschap, en Sony Ericsson geeft kort erna - en vlak voor het overstapte op Android - nog één keer flink gas met de Satio (foto hierboven) – een pracht van een toestel dat bijzonder goede foto's maakt, maar helaas ten onder gaat aan het destijds voor touchscreen zo onvriendelijke Symbian OS.

10%20jaar%20cam%20-%20Sony%20Ericsson%20Satio

Sinds het laatste kwartaal 2010 – en ruim anderhalf jaar is bijzonder lang in deze industrie - staat Nokia’s N8 onbetwist op de eerste plaats wat betreft de kwaliteit van de ingebouwde camera. Eigenlijk is er pas recent maar één concurrent in de ring getreden...

De Sony Xperia S biedt niet alleen eenzelfde cameraresolutie en sterk geavanceerde technieken zoals Sony’s Exmor R sensor, maar dat op een inmiddels veel populairder OS dan het opgefriste Nokia Belle (de erfopvolger van Symbian). Opmerkelijk dus dat Sony bij deze belangrijke 12MP shooter niet gekozen heeft voor de Xenon flash, maar voor LED – wellicht dat het dankzij de goede sensor van Sony toch tot redelijke resultaten leidt, zoals je kunt zien in de resultaten van een camerabattle met de Nokia N8. In minder gunstige lichtomstandigheden blijkt de Nokia N8 overigens nog altijd de beste foto's te schieten.

10%20jaar%20cam%20-%20Nokia%20N8%20front%20en%20back

Nokia 808 PureView

To boldy go where no man has gone before
Van VGA naar 12MP in tien jaar tijd? Toch niet. 14MP dan? Ook niet, althans: nog niet. HTC kondigt een 16MP cameraresolutie aan in de HTC Titan II. Maar Nokia blijft recordhouder. Tien jaar na de  introductie van de eerste Europese camphone, komt Nokia met een aankondiging die het Mobile World Congress op zijn grondvesten doet schudden: de Nokia 808 PureView.

Het op zichzelf nogal mollige toestel herbergt een enorme lichtsensor van maar liefst 41MP (!) en Nokia belooft dat het toestel ook na inzoomen haarscherpe foto's maakt, in een door de gebruiker te kiezen resolutie van 3MP, 5MP of 8MP.

Na het maken van de foto wordt deze tot het gewenste formaat gecomprimeerd, waarbij volgens Nokia het toestel middels "pixel oversampling" alle relevante informatie opslaat en de  ruis wegfiltert. Bovendien wordt de 808 PureView het eerste toestel dat Nokia met “rich recording” op de markt brengt, zodat niet alleen het beeld, maar ook het geluid bij video beter dan ooit belooft te zijn.

10%20jaar%20cam%20-%20Nokia%20808%20PureView

Best New Mobile Handset
 De Nokia 808 PureView draait óók nog eens op de nieuwste versie van Nokia Belle, het platform dat vorig jaar nog door Nokia's nieuwe CEO Stephen Elop bij voorbaat al werd afgeschreven. Ergens in Finland moeten ze dan ook onder luid gejuich een kist van de beste champagne hebben opengetrokken, toen de 808 PureView tijdens het Mobile World Congress van dit jaar ook nog direct werd onderscheiden als “beste nieuwe toestel”.

Maar wie zal zich in dat gezelschap hebben gerealiseerd dat het in Europa tien jaar terug begon met de Nokia 7650? En wie heeft zich in 2002 gerealiseerd dat de camphone het medialandschap wereldwijd fundamenteel zou vernieuwen?

10%20jaar%20cam%20-%20Nokia%20808%20PureView%20white

Sinds 2002 zijn er tientallen miljarden foto's gemaakt die anders nooit gemaakt zouden zijn, omdat mensen zelden of nooit hun "normale" camera bij zich hebben. Die foto's vinden de laatste jaren in no-time via internet hun weg naar een mondiaal publiek. Want het gaat allang niet meer om particuliere momenten, maar ook om (wereld)nieuws dat nu elk moment door iedereen in beeld gebracht kan worden. 

Voor de professionele fotograaf of cameraman was de smartphone nooit een serieus alternatief. Maar de komst van de 808 PureView brengt ook die zekerheid aan het wankelen. De aankondiging dat Nokia de PureView technologie ook naar de Lumia serie op Windows Phone 7 zal brengen betekent overigens niet dat ook de 41MP sensor algemeen zal worden ingevoerd - inmiddels gaat het gerucht dat daar de gerenommeerde sensor van de N8 opnieuw een rol zal spelen. De concurrentie zal de prestaties ongetwijfeld  ook verbeteren, maar Nokia legt de lat nu wel verbluffend hoog.

Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies