Slagveld op en om het platform

Vorig artikel Volgend artikel

Op diverse continenten doen rechters inmiddels uitspraak in de rechtszaken tussen Apple en Samsung. Het zijn er  zoveel, en de inzet vaak zo verschillend, dat het lastig is om een volledige update te geven. Door een aantal uitspraken lijkt Apple op diverse punten terrein te winnen, en niet alleen ten opzichte van Samsung, maar van Android in het algemeen. Maar de winst is voor Apple nog niet binnen. Een tussenstand.

Overzicht
Hoe zat het ook alweer? In Duitsland heeft de rechter (voorlopig) bepaald dat de Galaxy Tab teveel op de iPad lijkt, en heeft ook in tweede instantie dat (voorlopig) verkoopverbod in Duitsland bekrachtigd. De echte rechtszaak daarover moet nog volgen, maar voor daar een uitspraak volgt is het omstreden ontwerp allang weer ingehaald door andere modellen en gaat het alleen nog om een mogelijke schadevergoeding. 

In Nederland heeft de rechter op basis van datzelfde modelrecht juist uitgesproken dat er zoveel duidelijke verschillen zijn tussen de iPad en de de Galaxy Tab, dat de laatste in geen geval verboden hoeft te worden. Daarentegen werd wel geoordeeld dat enkele software patenten van Apple geschonden zijn. Die hadden betrekking op de wijze waarop in de Galaxy telefoons door de fotogalerij gebladerd werd. De rechter gaf aan dat een verkoopverbod eind oktober van kracht zou worden als Samsung die software niet zou aanpassen. Dat is inmiddels gebeurd, en daarom is de gehele Galaxy reeks van Samsung in Nederland gewoon te verkrijgen. 

Apple was inmiddels zo blij met het voorlopige verkoopverbod van de Galaxy Tab in Duitsland dat ze de Duitse rechtbank ook nog zover kregen om tijdens de IFA in Berlijn de door Samsung trots gepresenteerde kleinere versie van de Tab, de Galaxy Tab 7.7, ook nog van de beurs te laten verbannen. Of dit ontwerp inmiddels ook deel uitmaakt van de Duitse rechtszaak is mij op dit moment niet duidelijk. 

P10700201

Ondertussen
Ondertussen heeft ook de rechter in Australië besloten dat de Galaxy Tab van Samsung teveel lijkt op die van Apple – ook hier gaat het niet om het uiterlijk, maar – net als in Nederland – juist om de software. En net als in Duitsland betreft het een voorlopige uitspraak. De definitieve uitspraak kan in dit geval echter een impact hebben die nog veel verder reikt dan alleen Samsung.

Sterker: als Apple deze zaak in Australië definitief wint, kan iedere producent van Android toestellen in Australië wel de deuren sluiten totdat Google een overeenkomst met Apple heeft. Het gaat daarbij onder andere om het patent op een “multipoint touchscreen” – inmiddels algemeen gebruik, maar nog altijd een vinding van Apple die het Android OS zonder overeenkomst heeft overgenomen.

Samsung besloot niet stil te zitten en in te zetten op de octrooien die het bedrijf in bezit heeft, belangrijke octrooien die betrekking hebben op algemeen gebruikte 3G technologie. Omdat Apple daar met de iPhone ook gebruikt van maakt, maar nooit een overeenkomst met Samsung heeft afgesloten, wilde Samsung juridisch terugschieten door de iPhone 4S in Nederland en andere landen te verbieden. 

Gisteren is echter door de Nederlandse rechter vastgesteld dat die octrooien zo essentieel zijn dat ze onder de zogenaamde FRAND overeenkomst vallen. Wat die overeenkomst exact inhoudt kan je op Wikipedia nalezen, maar het komt er in de praktijk op neer dat bedrijven samen hebben afgesproken dat ze onderling eerlijk en voor redelijke tarieven licenties verlenen op elkaars technologie.

Samsung heeft bij de Nederlandse rechter vooralsnog bot gevangen, omdat het bedrijf volgens Apple – en de rechter bevestigt dat – te hoge licentietarieven van Apple verlangt, en daarmee niet voldoet aan genoemde FRAND overeenkomst. De rechter heeft beide partijen opgedragen verder te onderhandelen over de licentie en tot die tijd komt er helemaal geen rechtszaak. Maar mochten de onderhandelingen niet bevredigend verlopen - en Apple heeft geen andere keuze dan te betalen voor het gebruik van deze octrooien - ontstaat er weer een nieuwe situatie waarbij de rechter de eis van Samsung alsnog kan honoreren.

Hoe verder
Tot zover deze tussenstand, waarbij Apple op dit moment op punten lijkt voor te staan. Lijkt, want wat betreft het ontwerp moet in Duitsland het definitieve proces nog gevoerd worden, zoals in Australië de inbreuk op de software nog definitief moet worden vastgesteld. En de implicaties van een voor Apple gunstige uitspraak zijn in deze Australische zaak voor de industrie aldaar nog veel groter. 

Recent is bovendien ook nog opgemerkt dat Apple in de iPhone 4S gebruik maakt van een Deense technologie voor de antenne, een octrooi dat inmiddels al enige tijd in het bezit is van… Samsung. Dat heeft dus nog wel enig wisselgeld voor toekomstige onderhandelingen, maar het is op dit moment niet in te schatten of dat octrooi in de praktijk zwaar geschut zal blijken.

Dat Samsung ondertussen zijn eigen octrooien wat betreft 3G technologie voorlopig niet in mag zetten om Apple dwars te zitten lijkt een juridische tegenvaller voor het bedrijf. Maar als gezegd heeft Apple geen andere keuze dan om voor het gebruik van die technologie te betalen, en verlopen die onderhandelingen niet bevredigend, dan kan Samsung alsnog besluiten de rechtszaak door te zetten en een verbod op de iPhone eisen. 

Wat betreft het modelrecht heb ik er nooit een geheim van gemaakt dat ik het met de Nederlandse rechter eens ben: er zijn zoveel duidelijke verschillen tussen de iPad en de Galaxy Tab dat het modelrecht hierop niet van toepassing zou mogen zijn. Of de Duitse rechter er net zo over denkt zal nog moeten blijken. Wat betreft de toepassing van een “multipoint touchscreen” – iets dat Apple nu dus in Australië vooralsnog succesvol claimt – kan ik lang niet zo stellig zijn, ook omdat ik niet kan beoordelen welke techniek erachter schuilgaat, en in hoeverre die tussen beide toestellen verschilt. 

concept%20nokia%20wp7

Microsoft – Google – Nokia
Toch vroeg ik me af waarom een bedrijf als Microsoft zich geen zorgen hoeft te maken als Apple met succes een dergelijk algemeen “multipoint touchscreen” zal claimen. Desgevraagd zei de in het patentrecht gespecialiseerde Florian Mueller me dat Microsoft zóveel octrooien op zijn naam heeft staan, dat Apple die strijd onmogelijk aan kan gaan. Voor die twee giganten is het veel makkelijker om onderling afspraken te maken over het gebruik van elkaars vindingen. 

De macht van Microsoft blijkt ook uit het feit dat onder andere HTC al een patentdeal met het bedrijf afsloot voor zijn Android toestellen – Microsoft verdient aan ieder verkocht Android toestel van HTC zonder er ook maar één vinger naar uit te hoeven steken. Samsung heeft in deze industrie – zo is de algemene opvatting – veel minder specifieke octrooien en patenten op z’n naam staan, en een deel ervan valt onder de genoemde FRAND afspraken. Het bedrijf kan er dus moeilijker een vuist mee maken. 

Ondertussen zit Google zelf in een zwaar proces met Oracle verwikkeld over een belangrijk deel van de broncode voor Android, en hoewel de uitkomst daarvan nog niet definitief is zal dat Google waarschijnlijk zoveel geld kosten dat het Android niet langer gratis ter beschikking kan stellen aan producenten. Google heeft– voor een exorbitant hoog bedrag - zelfs Motorola gekocht in de hoop daarmee voldoende patenten in bezit te krijgen om zich te kunnen weren tegen aanklachten als van Apple en Oracle. Of het genoeg is zal moeten blijken, maar kenners zoals Florian Mueller zien het nogal somber in. 

Het is al met al dus niet zo vreemd dat Samsung heeft aangegeven nog veel sterker in te gaan zetten op een eigen OS. En dan gaat het niet alleen om het doorontwikkelen van Bada. Samsung werkt inmiddels met Intel samen aan Tizen, de opvolger van het inmiddels door alle partijen (Nokia en Intel) verlaten MeeGo. Dat betekent overigens niet dat Samsung een platform zal verlaten: sterker, de nieuwste Google Phone (Nexus Prime) komt van Samsung en ook de volgende Windows Phone (Omnia W) is door het bedrijf al aangekondigd. 

Tot slot
En zo lijkt de ooit zo omstreden keuze van Nokia om zich sterk te verbinden aan Microsoft – en in het geheel niet aan Android – strategisch achteraf gezien juist een meesterzet, waarmee de nieuwe CEO Stephen Elop eerder credits dan kritiek verdient. Hij was het die de mobiele toekomst definieerde als een “battle of the ecosystems”. De mobiele industrie is sterker dan ooit in beweging en op dit moment overzien we nog maar een deel van het enorme slagveld. Vanzelfsprekend blijft er plaats voor producenten als Samsung, Nokia en HTC, maar de klassieke rol van de producenten raakt uitgespeeld en er lijken op dit moment maar twee bedrijven volkomen zeker van de toekomst: Apple en Microsoft. 

Reuters_Patent_Chart-1
Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies