Met de stroom mee: een geschiedenis van Nokia

Vorig artikel Volgend artikel

Dat Nokia Fins is, mag inmiddels als algemeen bekend verondersteld worden, net als dat het bedrijf al jarenlang marktleider is op het gebied van mobiele telecommunicatie. Velen weten ook dat Nokia ooit rubberproducten produceerde. Maar hoe is het begonnen, en hoe werd Nokia uiteindelijk marktleider in de telecom? Op de volgende pagina's vind je een royale duik in Nokia's turbulente verleden.

UPDATE (18-12-2011): 2011 was een onwaarschijnlijk belangrijk jaar voor Nokia. Microsoft, MeeGo, Symbian Anna, Stephen Elop, N9 en Lumia 800 zijn enkele 'steekwoorden'. Hoog tijd voor een update (op pagina 9) van deze uitgebreide geschiedenis van Nokia.

Inleiding

Inleiding

De hieronder gepubliceerde, uitgebreide geschiedenis van Nokia werd eind 2004 geschreven en verscheen in 2005 onder de titel Met De Stroom Mee in het tijdschrift Telecom Update Magazine.

Het was het eerste artikel in een korte serie waarin de geschiedenis van een aantal oude industrieën in de telecomsector werd belicht. De geschiedenis verandert natuurlijk niet, dus de oorspronkelijke tekst is zoveel mogelijk in stand gehouden, en pas met een laatste alinea voorzien van een geaktualiseerd naschrift.

Dit artikel biedt een gedetailleerde geschiedenis van Nokia, waarbij naast diverse internetbronnen gebruik is gemaakt van de boeken Nokia, The Inside Story, door Martti Häikiö (Edita, Helsinki) en The Nokia Revolution, Dan Steinbock (Amacom, New York). De gebruikte illustraties zijn afkomstig van Internet en van Nokia zelf.

In dit artikel lees je hoe Nokia 146 jaar geleden ontstaan is, wie de hoofdfiguren zijn geweest in de dynamische groei tot mondiaal marktleider op het gebied van mobiele telecommunicatie, en hoe het bedrijf eind jaren tachtig aan de ondergang wist te ontsnappen.

Nokia_Em%E4koski

Een nieuwe industrie: papier

Een nieuwe industrie: papier
Het is inmiddels 146 jaar geleden dat Fredrik Idestam zijn houtpulpmolen van het Finse Tampere verhuist naar de monding van een rivier waar hij later de eigendomsrechten van koopt: de Nokia. Hout is er in overvloed – Finland behoort nog altijd tot de meest bosrijke gebieden van Europa. Idestam begint er zijn papierfabriek.

Fredrik_Idestam001

De procedure om papier uit houtpulp te maken leert hij op 3 mei 1863 in een papierfabriek in het Duitse Mägdesprung in de Harz. De arbeiders zijn zeer bereid om het Finse bezoek de fabriek te tonen, maar de eigenaar is woedend. Hij beschouwt het als bedrijfsspionage – en niet ten onrechte, want Idestam weet wat hij weten moet en begint in 1865 voor zichzelf. En met succes. Als hij twee jaar later, tijdens de Wereldexpositie in Parijs, een prijs wint met de procedure om papier goedkoper te kunnen produceren, staat Nokia ineens op de kaart van Europa.

Nokia_Em%E4koski001

De door hem felbegeerde export naar Engeland en Rusland is daarna een feit, en zo krijgen ook de Finnen zelf vertrouwen in het product. Uit angst dat het door hem geperfectioneerde productieproces door ánderen wordt gekopieerd, laat hij in 1872 weten dat er zonder zijn toestemming niemand welkom is op het terrein. Rond 1886 beschikt Idestam over drie fabrieksgebouwen. Er is een dorp rond de pulpmolen gegroeid, dat zich gestaag uitbreidt tot een industriestadje. De rivier voorziet de fabriek van energie, die weer andere industrieën aantrekt. Bij de oude molen aan de oever van de Nokia voegt zich later een rubberfabriek, en vervolgens een kabelfabriek. Die drie fabrieken smelten in de loop der tijd samen tot een conglomeraat, dat de basis vormt van het huidige Nokia.

Nokia%20nu

Uitbreiding & meerderheidsbelang in Finse rubberfabriek

Uitbreiding
De Finse Rubber Fabriek wordt in 1898 opgericht in de hoofdstad Helsinki. De meeste rubberartikelen worden uit Rusland geïmporteerd, dus benadrukt het bedrijf dat het in eigen land produceert – dat is belangrijk omdat het land streeft naar autonomie. De winstmarges zijn klein, dus is het van belang de productie zo hoog mogelijk op te schroeven. Dat kan niet in het midden van Helsinki, zodat men een geschikte locatie in de regio zoekt. Dankzij de goedkope stroom van de gelijknamige rivier, valt in 1904 de keuze op het stadje Nokia. Het bedrijf noemt zijn producten vanaf dat moment ook Nokia.

logo%20Nokia%20oud

Nokia is het eerste bedrijf in Finland dat rubber vulkaniseert, naar een uitvinding van de Amerikaan Goodyear. Die procedure maakt het mogelijk de rubberproducten in uiteenlopende weersomstandigheden te gebruiken. Uit catalogi blijkt het ongekende aanbod van de fabriek: ongeveer 250 verschillende modellen rubber laarzen en schoenen. Door het enorme succes van de rubberfabriek wordt Nokia door velen beschouwd als een bedrijf dat “vroeger rubberlaarzen maakte”. Nog steeds is Nokian een bekend merk autobanden (met de beroemde Hakkapeliitta winterband), maar Nokia zelf verkoopt de laatste aandelen in het bedrijf in 2003.

Nokia%20bandenreclame

 

Meerderheidsbelang

Door het commerciële succes (van schoenen, laarzen, regenjassen, banden en industriële rubbertoepassingen) gaat het de Finse Rubber Fabriek voor de wind, en verwerft het een meerderheidsbelang in de papierfabriek. In 1922 koopt de rubberfabriek ook het merendeel van de aandelen in de Finse Kabel Fabriek. Die heeft zich – opnieuw vanwege de goedkope energie – tien jaar eerder aan de oever van de Nokia gevestigd, om er stroom- en telefoonkabels te produceren. De kabelfabriek komt tegemoet aan de ook in Finland sterk gestegen behoefte aan elektriciteit en telefonie, is zeer succesvol en draagt in hoge mate bij aan de ontwikkeling van Nokia. In de jaren zeventig en tachtig wordt de kabelfabriek zelfs de belangrijkste moneymaker van de hele onderneming.

 

Uniek aan Nokia in de eerste helft van de vorige eeuw, is dat het de merknaam aan alle producten verbindt, of het nu houtpulp, papier, rubber of kabelmateriaal is. Verder houdt het zich als eerste bedrijf niet alleen bezig met productontwikkeling en fabricage, maar ook met marketing, verkoop en service. Ook de strategie waarmee het bedrijf het accent in een vroeg stadium verlegt van de zakelijke markt naar de consument, werpt zijn schaduw vooruit op het succes van het huidige Nokia. Al rond de jaren dertig is het niet alleen van belang dat het product kwalitatief hoogwaardig is, maar er ook goed uitziet, en dat de marketing er volledig op is afgestemd.

Laarzenreclame

Fusie; Export naar Rusland én verder & Grenzen verleggen

Fusie

Het duurt decennia voor de drie afzonderlijke bedrijven – die allemaal onder de naam Nokia opereren – officieel worden samengevoegd. De Finse Rubber Fabriek is allang grootaandeelhouder van zowel de papier- als de kabelfabriek, dus ligt een fusie voor de hand. In 1937 houdt de Raad van Bestuur de fusie nog tegen, uit angst dat de rijke rubberfabriek minder snel zal groeien door de last van twee minder goed presterende bedrijven. Pas in 1967 ziet men de synergetische voordelen van een fusie. Het conglomeraat omvat dan 4 marktsegmenten: bosbouw, rubber, kabel en elektronica. De gekozen naam (Oy Nokia Ab) komt van de antieke houtmolen, het management van de kabelfabriek, en het geld van de rubberfabriek. Maar juist het meest onaanzienlijke onderdeel van die tijd, elektronica, herbergt de kiem naar de ongekende groei dertig jaar later. Het is kenmerkend voor de wijze waarop Nokia zich als bedrijf voortdurend weet te vernieuwen.

nokia%20aandeel%201966

Export naar Rusland én verder

Ook de omzichtige handelsgeest na de Tweede Wereldoorlog is belangrijk geweest voor het overleven van Nokia. Björn Westerlund, leider van de Finse Kabel Fabriek sinds 1956, blijft er zijn carrière lang voor vechten dat de export in het Westen even sterk groeit als die naar de Sovjet Unie. Hij voorziet een drama als een verhoudingsgewijs te sterk gegroeide export naar de Sovjet Unie opeens weg zou vallen, mocht het Kremlin besluiten de afname te staken. Als de Sovjet Unie kabels wil kopen, dan levert Nokia ze niet zonder dat er ook kopers zijn gevonden in Europa, Azië of Afrika. Dit tot ergernis van velen binnen Nokia, die menen dat er veel meer geld verdiend zou kunnen worden. In 1977, op het moment dat Westerlund zijn post verlaat, is de export tussen de Sovjet Unie en het Westen vrijwel gelijkwaardig. Op het moment dat de Sovjet Unie begin jaren negentig politiek en economisch in elkaar stort, haalt Westerlund zijn gelijk en is een catastrofe voor Nokia voorkomen.

Westerlund

Grenzen verleggen

Westerlund’s opvolger Kari Kairamo is al sinds 1970 bij Nokia betrokken. Kairamo is een charismatische harde werker met een uitgesproken persoonlijkheid, en vooral in de jaren tachtig zeer geliefd in heel Finland. Voor Nokia ziet hij geen grote toekomst binnen Finland zelf. De natuurlijke bronnen van het land zijn beperkt tot bomen en mensen, en de laatste missen in zijn visie de internationale ervaring om de noodzakelijke export te kunnen garanderen. Hij kiest dus voor internationalisering wil Nokia in de toekomst kunnen overleven, en laat werknemers buiten Finland aan de slag gaan (eind 2000 werkt zo'n 60% van de 60.300 medewerkers buiten Finland). De oliecrisis van 1973 brengt het management van Nokia tot de conclusie dat er een nieuw tijdperk aanbreekt, waarin de vraag naar rubberbanden of kabels minder groot is dan het bedrijf nodig heeft om te kunnen blijven groeien. Nokia besluit om te houden wat het heeft, maar investeert in hightech. Kari Kairamo ziet de enorme potentie van de microprocessor tijdig in, en zweert bij de consumentenelektronica als de grootste potentiële groeimarkt voor het bedrijf. Alleen gokt hij verkeerd...

Kari_Kairamo%20kleur1

Elektronica; Mobira & Nordic Mobile Telephone

Elektronica

Begin jaren zestig ontwikkelt het Fins Kabel Bedrijf een divisie op het gebied van elektronica en computers, al is dat aanvankelijk met de import van Britse (Elliot), Duitse (Siemens) en Franse (Bull) computers. Pas in 1971 ontwikkelt Nokia zijn eigen computers, met als eerste de Mikko mainframe computer, in de jaren tachtig opgevolgd door de succesvolle MikroMikko (zie onder). In 1991 neemt Nokia afstand van deze divisie, omdat het niet genoeg oplevert, en de opbrengst inmiddels maar al te goed kan gebruiken.

Meer succes heeft het bedrijf met de stap om te investeren in digitale telefooncentrales, waarbij de ervaring met computertechnologie goed van pas komt. De eerste digitale telefooncentrale, de DX200 uit 1978, is decennialang een begrip. Begin jaren zeventig bezit het staatstelefoonbedrijf Televa een monopolie op vrijwel alle telefoonverkeer. In 1977 participeert Nokia voor de helft in Telefenno, dat telefooncentrales ontwikkelt en verkoopt. De andere helft is in handen van de staat, die in 1981 door Nokia wordt uitgekocht. Daarna heet het bedrijf TeleNokia.

mikromikko

Mobira

Onderdeel van TeleNokia wordt later Mobira. Mobira is in de jaren twintig ontstaan als radioproducent Salora, die vanaf de jaren vijftig ook televisies maakt, en vanaf 1975 ook autotelefoons. In dat jaar zoekt Nokia samenwerking met Salora. Nokia brengt de Salora telefoons als Nokia op de markt, terwijl Salora onder meer de basisstations van Nokia verkoopt. De samenwerking leidt in 1979 tot de joint venture Mobira (van "Mobile Radio"). Nokia verstevigt zo de basis van zijn duale benadering van de mobiele telecommunicatie industrie: enerzijds zorgt het voor het mobiele netwerk, anderzijds voor de toestellen.

Mobira%20Senator

Nordic Mobile Telephone

Mobiele communicatie start in Finland in 1968 met analoge communicatieapparatuur voor brandweer, politie en spoorwegen. Dankzij dit netwerk wordt het in 1971 ook voor het publiek mogelijk in de auto mobiel te communiceren – met in Finland uiteindelijk zo’n 35.000 abonnees. Twee jaar eerder is door overheden en producenten de Nordic Mobile Telephone Group opgericht, met als doel een nieuw mobiel telefoonsysteem met een grotere capaciteit te ontwerpen. In 1981 wordt het eerste analoge Nordic Mobile Telephone (NMT) systeem geïntroduceerd. Nokia staat daarmee aan de wieg van een Europees systeem dat voor het eerst ook in andere landen voor mobiele telecommunicatie zal worden gebruikt. De gebruikers kunnen ook in de betrokken landen van hun toestel gebruikmaken, waarmee het begrip roaming geboren is.

nokia%20mobira%20carphone%20in%20sneeuw

In 1981 wordt eerst in Zweden analoog gebeld op de 450MHz frequentie, een jaar later ook in Finland. Om de gestaag toegenomen druk op het netwerk op te vangen, wordt vanaf 1986 de 900MHz frequentie commercieel geïntroduceerd in het NMT netwerk. De eerste commerciële mobiele telefoon van Nokia is de Mobira Cityman 100. In 1987 zorgt Nokia voor een enorme publiciteitsstunt door het terloopse (maar zorgvuldig geregisseerde) mobiele telefoongesprek dat minister Gorbatsjov ermee voert tijdens een bezoek aan Helsinki. De hele wereld kijkt mee. Het gaat goed met Nokia. Eind 1987 is het bedrijf zo rijk, dat het overweegt Ericsson te kopen. Een klein jaar later slaat het noodlot toe.

Gorbatshov_1987

1988: De grote crisis

1988: de grote crisis

In de jaren tachtig – de tijd dat de mobiele telefonie nog maar net in opmars is – is duidelijk dat Nokia met volle kracht inzet op consumentenelektronica, met name computers en kleurentelevisies. Nokia koopt grote buitenlandse bedrijven op als warme broodjes. Business Week bericht op 4 april 1988 over de grote risico’s die Kari Kairamo neemt met de overnames op het gebied van pagers, computers en kleurentelevisies. Een Amerikaanse financieel analist zegt het benauwd te krijgen van de enorme investeringen van Nokia in bedrijven die per saldo maar weinig opleveren. Business Week citeert Kairamo zelf: ‘onze grote kracht is dat we jong zijn’. Hij verwijst naar de werknemers van gemiddeld 31 jaar. Nokia bestaat dan 123 jaar.

Kari%20Kairamo

De jeugd heeft niet altijd de toekomst. Het machtige Nokia wordt omlaag gesleurd door de desastreuze resultaten op de televisiemarkt, en stort in de herfst van 1988 als een lawine in elkaar. De beleggers verliezen het vertrouwen compleet: Nokia heeft enorme sommen geld in overnames geïnvesteerd. De kans dat het die ooit terugverdient lijkt nihil. De zo geliefde, maar totaal overwerkte Kairamo pleegt in december van dat jaar zelfmoord, en laat Nokia en Finland in shocktoestand achter. Nokia verkoopt onderdelen om te redden wat er te redden valt. Philips staat op het punt om Nokia’s divisie consumentenelektronica te kopen, maar ziet de potentie ervan op dat moment niet in. Ook Ericsson ziet er van af Nokia op te kopen. In de jaren daarna trekt Nokia zich op aan de allerlaatste strohalm die het rest. Jorma Ollila, een man die nog door Kairamo zelf benoemd is, bewijst postuum diens gelijk: consumentenelektronica is de toekomst.

Jorma%20Ollia

Jorma Ollila en Frank Nuovo

Jorma Ollila

Jorma Ollila wordt een paar jaar na Kairamo’s dood de man op wiens schouders het lot van Nokia rust. Na een paar jaar op de financiële afdeling te hebben gewerkt, krijgt hij in 1990 de leiding over de divisie Mobiele Telefoons. November 1991 stellen grootaandeelhouders hem de vraag of Nokia überhaupt nog te redden is. Zijn antwoord is simpel: als Nokia zich volledig concentreert op GSM, de nog maar net geïntroduceerde nieuwe standaard voor digitale mobiele telecommunicatie, is er nog een toekomst. Januari 1992 wordt Ollila tot Chief Executive Officer benoemd. Nokia is op dat moment van hem, hij heeft de vrije hand te doen en laten wat hij wil, als de resultaten maar goed zijn. Zijn missie is om Nokia te redden, niet om Nokia wereldwijd marktleider te maken. Hij doet beide. Met een ongekend grote reeks succesvolle modellen weet Nokia in slechts zes jaar tijd de markt volledig te domineren, en is  sinds 1998 onbetwist de grootste producent van mobiele telefoons ter wereld. Waarin een klein land verbluffend groot kan zijn.

Nokia1

Er is niet één man of reden achter het éclatante succes van Nokia. Zoals het al ruim een eeuw doet, heeft Nokia vrijwel alles in eigen hand: ontwerp, productie, marketing, verkoop en service. De toestellen van Nokia hebben een consequent eenvoudig menu, waarin iedereen moeiteloos de weg vindt. Nokia heeft een cruciale rol gespeeld in de nieuwe technische mogelijkheden van de mobiele telefoon. Onder leiding van Nokia wordt het een apparaat dat niet alleen steeds meer praktisch gebruikersgemak biedt, maar waar veel meer mee kan. Het spelletje Snake is een vroeg voorbeeld van de reden waarom mensen hun mobiele telefoon veel vaker ter hand nemen dan uitsluitend om ermee te communiceren. Het (onverwacht) enorme succes van sms spreekt voor zichzelf. Maar afgezien van gebruikersgemak, nieuwe mogelijkheden en multifunctionaliteit, is design doorslaggevend geweest in de wereldwijde omarming van het product.

Frank_Nuovo

Frank Nuovo

Het belang van de designafdeling van Nokia kan niet worden onderschat. Frank Nuovo is al sinds 1989 als ontwerper bij Nokia betrokken, nog voor er sprake was van een zelfstandige designafdeling. Als zodanig is hij al betrokken bij de allereerste GSM telefoon van Nokia, de 101. Nuovo is ook mede verantwoordelijk voor de stijlvol vormgegeven 2110, de eerste niet-hoekige mobiele telefoon en een wereldhit voor Nokia. Sinds 1995 is hij in dienst als hoofd van de afdeling Design. En als Vice President, want zijn team (bestaande uit maar liefst zeventig ontwerpers) heeft een doorslaggevende rol in het bepalen van de koers.

Nokia%20101

Dankzij een doordachte reeks ontwerpen in diverse stijlcategorieën, mag Frank Nuovo zonder enige twijfel een deel van het wereldwijde succes van Nokia op zijn conto schrijven. Hij maakt de mobiele telefoon van een praktisch communicatiemiddel tot een begeerlijk mode-artikel, waarbij voor de consument de functionaliteit vanzelfsprekend is, maar het uiterlijk maatgevend. Het aantal meesterwerken dat Nuovo voor Nokia ontwerpt is ongekend, en de marketing waarmee deze modellen de aandacht op zich weten te vestigen briljant. De 8110 krijgt na de eerste Matrix film onmiddellijk een cultstatus, terwijl de 8850 via de jetset van de film- en televisie-industrie mondiaal de spotlight op zich gericht krijgt.

matrix

Met een onwaarschijnlijke reeks kassuccessen neemt Nokia in korte tijd lichtjaren afstand van zijn concurrentie, van de goedkoopste categorie, via een zeer breed pallet modellen in het midden- en eindsegment, tot aan de uiterst luxueuze (en extreem kostbare) Vertu-serie, die sinds 2002 op de markt is. De meest actuele modellen – zoals de Nokia 7280 – zijn soms nauwelijks meer als mobiele telefoon te herkennen. Het design lijkt de overhand te krijgen.

Nokia%207280

Verlies & Vijf jaar later

Verlies

Na jaren van totale dominantie op de wereldmarkt, is Nokia de laatste tijd bezig terrein te verliezen. Eind 2004 nemen producenten als Siemens, Samsung en Sony Ericsson het initiatief over met nieuwe mogelijkheden en toepassingen, waarbij ook zichtbaar veel in het design geïnvesteerd is. De opmars van Motorola lijkt niet meer dan een kwestie van tijd. Nog steeds is Nokia marktleider. Maar het lijkt erop dat het zich teveel focust op fashion, en te weinig op vernieuwing. Veelgehoorde kritiek is dat Nokia de "onderkant van de markt" verwaarloosd heeft. Maar er zijn meer redenen. Een extreem doorgevoerde segmentering van de markt – voor iedere hippe doelgroep een apart model – leidt ertoe dat Nokia zich van het grote publiek vervreemdt. Er zijn teveel keuzes, teveel ontwerpen die per model niet alles kunnen wat de consument verwacht. Of de schade nog valt goed te maken valt te bezien. Wie weet produceert Nokia over vier jaar, als het bedrijf anderhalve eeuw bestaat, helemaal geen mobiele telefoons meer. Nokia heeft zichzelf immers wel vaker opnieuw uitgevonden...

NokiaMorph1

Vijf jaar later
Sinds de eerste publicatie van deze geschiedenis van Nokia in 2005 zijn we dus vijf jaar verder. Het zijn lichtjaren in de deze industrietak. De mobiele divisie van Siemens is compleet van de aardbodem gevaagd na een vijandig gebleken overname door het Taiwanese BenQ. Motorola is na een kwijnend bestaan pas recent weer terug op de wereldmarkt dankzij de komst van Android, Google’s nieuwe mobiele platform. En Android vormt momenteel een van de grootste bedreigingen voor Nokia.

Het kan raar lopen: vijf jaar geleden kon nog worden geconcludeerd dat Nokia de “onderkant van de markt” verwaarloosde, door te sterk te focussen op design. Inmiddels is de situatie omgekeerd: juist dankzij de vele producten voor de onderkant van de markt, is Nokia nog altijd marktleider. Nu is het verwijt dat Nokia juist de smartphone markt verwaarloost, maar dat kan het bedrijf de afgelopen vijf jaar onmogelijk verweten worden.

Nokia maakte fantastisch gebruik van de mogelijkheden van het Symbian platform, niet alleen door structureel voort te bouwen op de Communicator serie, maar ook met de introductie van de N-serie (de “multimedia computer”) en de E-serie voor zakelijke gebruikers. Met de 7710 kwam Nokia bovendien eind 2004 al met een touchscreen internet tablet, de voorloper van de N800 en N810 – alleen vergat het bedrijf deze op Linux gebaseerde producten succesvol in de markt te zetten. Ook de poging om van de N900 een succes te maken is in feite mislukt.

nokia-7710

De Nokia N95 8GB en de N97 zijn de laatste succesvolle high end telefoons die Nokia geproduceerd heeft. De E-serie is zeker ook succesvol geweest, maar de doelgroep van zakelijke gebruikers laat zich steeds vaker verleiden door Blackberry en Apple. En nu de opkomst van Android inmiddels stormachtige vormen aanneemt en producenten als HTC, Motorola, Samsung en Sony Ericsson er aantoonbaar van profiteren, ligt het voor de hand dat Nokia nog meer marktaandeel zal verliezen zolang het koppig weigert Android toestellen te produceren – zoals het ook net zo koppig te lang weigerde om smartphones met touchscreen uit te brengen.

Met de N8 en het nieuwe Symbian ^3 hoopt Nokia een snel en flexibel alternatief te bieden voor de vloedgolf aan nieuwe platforms. De concurrentie zit echter niet stil. Samsung is met Bada nog maar net begonnen, en het nieuwe platform Windows Phone 7 staat al in de startblokken. Waar Nokia zich jarenlang wist te overleven door steeds krachtig voorin met de stroom mee te gaan, lijkt het er nu toch tegen in te spartelen. Daarmee blijft de conclusie van vijf jaar geleden nog altijd overeind: wie weet produceert Nokia als het bedrijf anderhalve eeuw bestaat helemaal geen mobiele telefoons meer - nogmaals: Nokia heeft zichzelf wel vaker opnieuw uitgevonden. 

n8

Update (18-12) 2011: een cruciaal jaar

2011: een cruciaal jaar
De Nokia N8 uit 2010  staat met z’n 12MP-camera ruim een jaar later nog steeds te boek als de beste camphone die ooit op de markt gebracht is. Het toestel is zó lang door Nokia met diverse acties onder de aandacht gebracht dat voelbaar wordt dat er uit Finland weinig werkelijk nieuws meer valt te verwachten.

De attractief ontworpen modellen in de C-serie weten de markt nog wel te bereiken, en ook de robuuste E7 maakt indruk als opvolger in de Communicator serie – al is dat geen onverdeeld positieve indruk. De stormachtige opkomst van Android en iOS heeft de laatste lucht uit het Symbian platform geblazen en daar zal ook de software-update  ”Anna” nauwelijks verandering in brengen.

Ondertussen zet iedereen binnen de Symbian community zijn kaarten op MeeGo, een doorontwikkeling van het Maemo platform dat een nieuwe concurrent moet worden voor de andere twee grote mobiele besturingssystemen. Er wordt reikhalzend uitgekeken naar de komst van de eerste toestellen op MeeGo, maar die laten lang op zich wachten. Te lang, naar de zin van de nieuwe CEO van Nokia, Stephen Elop. Het roer gaat om, en hoe.

Stephen-Elop

Elop schrijft zijn personeel begin februari van 2011 een bijna letterlijk vlammend betoog. Hij vergelijkt de situatie van Nokia met een man op een brandend olieplatform, die geen andere keuze heeft dan met het platform ten onder te gaan, of de gevaarlijke duik te wagen in het ijzig koude water van de oceaan op dertig meter diepte.

De analogie is duidelijk: het brandende platform is Symbian, de grote explosies zijn veroorzaakt door Apple en Google. Een derde explosie ontstaat door het enorme tempo waarin de goedkope landen produceren, wat een bedreiging vormt voor Nokia's leiderschap in de opkomende markten. Een paar dagen later wordt bevestigd wat iedereen inmiddels vermoedt: Nokia kiest voor de strategische samenwerking met Microsoft en voor Windows Phone 7.

Het plan leidt tot groot verzet binnen het bedrijf. Schimmige actiegroepen roepen op de Raad van Bestuur over te nemen en Stephen Elop uit zijn functie te ontzetten. De reacties van de markt zijn al even heftig: het aandeel schiet tijdelijk omlaag – blijkbaar wordt deze stap overal gezien als het begin van het einde.

Nokia%20X7_Light3

Ondertussen produceert het bedrijf stug door en brengt onder andere de Nokia X7 op de markt waarmee het in Nederland ook Anna als vernieuwd Symbian platform introduceert. De in de praktijk nogal oppervlakkige facelift overtuigt echter niet, en het wachten is nog altijd op Belle, de nieuwste versie van Symbian. Het lijkt terecht dat Stephen Elop het vertrouwen verloor in het tempo waarin zijn bedrijf software ontwikkelt.

Een tweede golf van verontwaardiging ontstaat als Nokia definitief besluit dat het nieuwste paradepaardje de N9 – de eerste smartphone op het langverwachte MeeGo OS – slechts in een paar landen zal worden uitgebracht, zoals Mexico, Polen en België. De N9 komt bijvoorbeeld niet in de shops in de VS, Duitsland, Frankrijk en Nederland, want daar ligt de focus volledig op het eerste Windows Phone 7 toestel: de Lumia 800. En tijdens de presentatie van de Lumia 800 in Londen toont Nokia ook de Asha-serie voor de opkomende markten, op het eigen S40 platform. Daarmee onderstreept het bedrijf dat het zijn eigen besturingssysteem voorlopig niet achter zich zal laten, maar de focus ligt eenduidig op de nieuwe samenwerking met Microsoft.

Nokia%20Lumia%20800%20-%20black%20cyan%20magenta1

De teleurstelling over het uitblijven van de N9 maakt eind 2011 onverwacht snel plaats voor een enthousiaste ontvangst van de Lumia 800, die in een vrijwel identiek design op de markt komt. Na de update van Windows Phone 7 naar Mango kan je ook in Nederland shoppen op Microsoft’s Marketplace en dat heeft de aantrekkingskracht van het platform merkbaar verhoogd. Nokia lijkt alsnog een goede keuze gemaakt te hebben in zijn partnership met Microsoft, dat over een eindeloze adem lijkt te beschikken. De aangekondigde Lumia 710 zal het Windows Phone 7 als platform ongetwijfeld nog verder versterken.

De potentie van de samenwerking is veelbelovend. Nokia heeft een uitmuntende reputatie als hardware producent, Microsoft heeft met Windows Phone 7 een vernieuwend en aantrekkelijk mobiel OS in de markt gezet. Met deze strategische samenwerking rekenen beide bedrijven er niet alleen op nieuwe klanten te trekken, maar hopen ze ook dat jongere en tech-savvy consumers zich tot het nieuwe design en platform aangetrokken voelen – en zich dus afwenden van Apple of Google. Of die verwachting terecht is zal moeten blijken, maar de toekomst heeft er voor Nokia in jaren niet meer zo goed uitgezien als sinds eind 2011. 

===
Deze Nokia geschiedenis vind je ook op Smartphone-Review (mijn verzamelde reviews en essays)

Reageren is uitgeschakeld omdat er geen cookies opgeslagen worden.

Cookies toestaan Meer informatie over cookies